کلاس زیست شناسی

علمی-درسی

آزمایشهای زیست شناسی سوم تجربی

            « آزمایشات پیشنهادی برای درس زیست شناسی و آزمایشگاه 2 »

 ( آزمایشهای زیر رااز کتابها و جزوات آزمایشگاهی همچنین از وبلاگ آزمایشگاه زیست شناسی تبریز جمع آوری نموده ام )  

 عنوان آزمایش: یافتن چشم غالب

هدف: آشنایی دانش آموزان با چشم غالب و نیمکره غالب ( مربوط به بینایی ) در مغز

( مربوط به فصل سوم کتاب درسی: حواس )

شرح آزمایش:

مدادی را درفاصله طول بازو در مسیر جسم دوری قرار می دهیم. طوریکه تصویر مداد مقابل تصویر جسم قرار بگیرد.

سپس یکی از چشم ها را می بندیم و باز می کنیم.

اگر تصویر جسم ثابت ماند، چشمی که باز است غالب است.

ولی اگر تصویر جسم تغییر پیدا کرد، چشمی که بسته است. غالب می باشد. 


 

عنوان آزمایش: کشت مخمر و مشاهده آن زیر میکروسکوپ

( مربوط به فصل هفتم، مبحث مربوط به تولید مثل غیر جنسی )

هدف: آشنایی دانش آموزان با ( جوانه زنی ) که نوعی تولید مثل غیر جنسی است.

وسایل مورد نیاز:

1- مخمر یا خمیر ترش

2- قطره چکان

3- لام و لامل

4- بشر یا ارلن

5- آب – شکر – آرد

6- میکروسکوپ

شرح آزمایش:

یک بسته پودر مخمر رااز قنادی خریداری نمایید. یا مقداری خمیر ترش از نانوایی بگیرید.

یک قاشق غذاخوری پودر مخمر داخل یک بشرریخته و مقداری شکر و آب اضافه کنید و هم بزنید. 

سپس در آن را بسته و در ئمای 17 تا 25 درجه سانتیگراد قرار دهید.

پس از مدتی تعدادی حباب روی آن ایجاد می شود. که بعلت تولید دی اکسید کربن توسط مخمرهاست. حال به آن دو تا سه قاشق آرد گندم اضافه کنید. تا محلول غلیظ شود. در آن را ببندید و روی آن را بپوشانید. و در جای گرم ( 17 تا 25 درجه ) قرار دهید. پس از حدود یکساعت روی آن را باز کنید.

- آیا خمیر پف کرده است؟ چرا؟

- بنظر شما علت اینکه به آن خمیر ترش گفته می شود چیست؟

 مقداری از مخمر را روی لام برروی یک قطره آب قرار دهید.لامل راروی آن گذاشته و به مشاهده آن در زیر میکروسکوپ بپردازید.

مشاهدات خودرارسم نمایید. و آن رابا نمونه قبلی مقایسه کنید.


 

عنوان: مطالعه گیاه خزه

( مربوط به فصل نهم کتاب درسی، تولید مثل در گیاهان )

هدف: آشنایی با ساختار گیاه خزه 

وسایل و مواد مورد نیاز:

1- گیاه خزه

2- میکروسکوپ

3- لام

4- ظرف پتری

5- پنس

6- سنجاق

شرح آزمایش:

مقداری خزه را همراه با خاک پای آن برداشته و در داخل پتری قرار می دهیم. ( اینکار باید با احتیاط انجام شود تا به خزه آسیبی وارد نشود.)

در شرایط آزمایشگاهی ودرمعرض تابش نور در مدت یک هفته خزه ها در راس خود تشکیل اسپوروگن داده و کپسول آن به راحتی و با چشم غیر مسلح قابل رویت است. در زیر میکروسکوپ با درشتنمایی 40 ساختمان اسپروگن را می توان مشاهده کرد.

اکنون با نوک یک پنس تمیز، یک کپسول را از پتری برداشته و و در داخل قطره آبی که روی لام گذاشته شده است، قرار دهید.

با نوک سنجاق کپسول را باز کرده و هاگها را درون آن مشاهده کنید.

 

- پس از مشاهده، تصویری ازآنچه دیده اید رسم کرده و نام گذاری کنید.

 


 

عنوان آزمایش: مشاهده ساختمان سرخس

( مربوط به فصل نهم کتاب درسی، تولید مثل در گیاهان )

هدف: آشنایی با ساختمان گیاه سرخس

مواد و وسایل مورد نیاز:

1- گیاه سرخس

2- سوزن

3- آب

4- قطره چکان

5-  میکروسکوب

6- لام و لامل

شرح آزمایش:

با یک ذره بین سطح برگ یا برگهایی که در اختیار دارید، بررسی کنید. و اگر در پشت برگ بعضی از آنها لکه های قهوه ای یا نارنجی یا سفید می بینید آنها را بدقت بررسی کنید.

- بنظر شما این لکه ها چه هستند؟

برروی لام تمیزی با قطره چکان یک قطره آب بگذارید. یکی از هاگینه هارا بانوک سوزن از پشت برگ جدا کرده و روی قطره آب بگذارید. و با نوک سوزن کمی به آن فشار دهید تا غشای روی هاگینه پاره شود. لامل را برروی آن بگذارید. و درزیر میکروسکوپ بادرشتنمایی های مختلف بررسی کنید.

در زیر میکروسکوب باید هاگدانهای سالم، هاگدانهای پاره شده و هاگها راببینید.

در مرحله بعدی گلدن سرخسی تهیه کنید. سپس آن راوارونه کرده و با زدن چند ضربه به بدنه گلدان، گیاه رااز خاک خارج کنید.

- ریزوم سرخس را بدقت بررسی کرده و مشخصات آن رایادداشت کنید.

و در آخر می توانید از نمونه آماده ( میکروسکوپی) هاگدان سرخس استفاده کرده و آن رادرزیر میکروسکوپ با درشتنمایی های مختلف بررسی کنید.

- ساختمان یکی از هاگدانها رارسم کنید. و برروی شکل قسمتهای مختلف آن رانامگذاری کنید.


 

عنوان آزمایش: تشریح ساختار دانه

( مربوط به فصل نهم کتاب درسی، مبحث: تولید مثل جنسی گیاهان دانه دار )

هدف: آشنایی با ساختار خارجی و داخلی گیاهان تک لپه و دو لپه

مواد و وسایل مورد نیاز:

1- دانه لوبیا ( دو لپه فاقد آندوسپرم ) و دانه ذرت (تک لپه ای واجد آندوسپرم)

2- بشر نیم لیتری

3- حوله کاغذی

4- ذره بین دسته دار

5- آب مقطر

6- یخچال

7- چاقوی تشریح

شرح آزمایش:

دانه هاراجداگانه در بشر بمدت یک یا دوروز بخیسانید. بشر حاوی دانه هارا بمنظور جلوگیری از آلودگی توسط باکتری ها در یخچال نگه داری کنید.

سپس یک دانه لوبیای خیس خورده را از آب خارج کنید. و روی حوله کاغذی قرار دهید تا خشک شود. سپس با دقت به بررسی اجزای آن بپردازید.

سعس کنید بخشهای زیررا در آن پیدا کنید.

1) پوسته دانه: محافظ رویان ( گیاهک) از حشرات، بیماری ها و آسیب های مکانیکی

2) ناف: یک زخم یااثر بیضی شکل در کنارمقعر دانه، این نقطه اتصال پایه رامشخص می کند. که دانه را به تخمدان وصل می کند.

3) پل: برجتگی کوچک واقع درانتهای ناف که از بقایای پایه می باشد.

4) سفت: اثر کروی شکل واقع در انتهای دیگر ناف که منفذ عبور لوله گرده قبل از لقاح به درون تخمک می باشد.

اکنون پوسته دانه رابردارید و دانه راباز کنید. و به بررسی قسمتهای مختلف رویان بپردازید.

باید این بخشها را تشخیص دهید.

1) لپه ها: که همان برگهای ذخیره ای تغییر شکل یافته هستند. ودر دانه لوبیا بسیار بزرگ می باشند.

2) محوررویانی: این محور متصل به یکی از لپه هاست و توسط دو برگ کوچکش به آسانی قابل تشخیص است. اینها درمجاور گره لپه ای به محور برگ شاخه یا محور روی لپه متصل می شوند. محور روی لپه و برگها باهم تشکیل جوانه را می دهند.

پس:گیاه لوبیا دارای دو لپه و محور رویان است. و محوررویان شامل: ژمول، ساقه چه و ریشه چه است.

 ژمول در راس محور قرار دارد و شامل مریستم انتهایی و چند برگ رویانی است. درزیر ژمول ساقه چه قرار دارد. انتهای باریک شده قاعده رویان ریشه چه نام دارد.

برای مشاهده دقیق تر بخشهای مختلف رویان بهتر است از ذره بین استفاده شود.

یک دانه خیس خورده ذرت رااز آب خارج کنید و روی حوله کاغذی قرار دهید. تا آب اضافی آن گرفته شود. سپس به بررسی آن میپردازیم.

پوسته دانه را برداشته و به کمک چاقوی تشریح آن رااز درازا( طول ) به دو نیم کنید.رویان گیاه ذرت شامل لپه، ریشه چه ساقه چه و ژمول است. که توسط بخشی بنام آندوسپرم احاطه شده است.

در برشی که از دانه ایجاد کرده اید. این اجزا قابل مشاهده است.

 1- سپر: بخش سفید دانه

  2- آندوسپرم: بخش زرد دانه

3- غلاف دانه: غلاف لوله ای شکل، که در طی رویش دانه، جوانه را حفاظت می کند.

4- جوانه: بخش در حال رشد انتهایی محور رویانی

5- ریشه چه: بخشی که در انتهای محور ریشه قرار دارد.

6- غلاف ریشه چه: غلاف لوله ای شکل که حفاظت ریشه چه را برعهده دارد.

7- مزوکوتیل: بخشی از محوررویانی که بین ریشه چه و جوانه قرار دارد.

 

- پس از اتمام کار تصویری از دانه لوبیا و ذرت کشیده و در آن اجزای دانه را نشان دهید.

 


 

عنوان آزمایش: کشت بافت

( مربوط به فصل نهم کتاب درسی، مبحث 4: تولید مثل غیر جنسی گیاهان)

هدف از آزمایش: آشنایی با تکثیر گیاهان از قسمتهای کوچک بافت گیاه مادر

وسایل و مواد مورد نیاز:

1- سیب زمینی                                                     7- پنس

2- دو عدد بطری حاوی محیط کشت                          8- اسکالپل        

3- آب مقطر استریل                                              9- ماژیک

4- محلول ضدعفونی کننده ( 10 0/0)                      10- کاشی بدون لعاب

5- سه عدد بشر (100 سانتیمتر مکعب )

6- چراغ گازی

شرح آزمایش:

 

جوانه های سیب زمینی راجدا کرده سپس نوک هریک از آنها راببرید. ( حد اقل 4 عدد) طول این قطعات نباید از 3 میلی متر بیشتر باشد. این قطعات را در بشر حاوی مواد ضدعفونی کننده بیندازید و  بگذارید بمدت 10 دقیقه در آن بماند.

- علت ضد عفونی کردن این قطعات در محلول ضدعفونی کننده چیست؟

یک پنس را مقابل شعله چراغ گاز بگیرید تا ضد عفونی شود. و اجازه دهید تا سرد شود.

دو بشر را تا نیمه از آب مقطر استریل پر کنید. سپس قطعات را یکی یکی از محلول ضد عفونی کننده خارج کنید و در یکی از بشرها بیندازید. و بگذارید یک دقیقه در آن بماند.

مجددا پنس راباشعله چراغ ضدعفونی کنید و پس از سرد شدن، قطعات را ازبشر اول به بشر دوم منتقل کنید. و یک دقیقه صبر کنید دوباره پنس را برای انجام مراحل بعدی ضدعفونی کنید.

در پوش بطری های حاوی محیط کشت را بردارید و دهانه آن را به مدت 2 تا 3 ثانیه، مقابل شعله چراغ گازی بگیرید. سپس به کمک پنس، به درون هر یک از بطریها دو قطعه آماده شده بیندازید.

و با اتیکت روی هر دو بطری مشخصات لازم را بنویسید. و بچسبانید.

بطری ها رابه مدت دو هفته درمعرض نور و در محیط گرم قرار دهید.

- چرا بطریها را در معرض نور قرار می دهند؟

- بنظر شما چه نوع سلولی بافت قطعات مورد آزمایش را تشکیل می دهند؟         

 

بعد از دو هفته بطریها را بررسی کنید و به این سوالات پاسخ دهید.

- وضع ظاهری قطعات بافت را توصیف کنید. آیا دارای برگ و ریشه شده اند؟

 

- گیاهان خانگی که در گل فروشیها فروخته می شوند، غالبا به روش کشت بافت تهیه می شوند.

آیا می توانید دلیلی برای این کار ذکر کنید؟


 

عنوان: بررسی شکل اسپرم جانوران

( مربوط به فصل 11: مبحث دستگاه تولید مثلی مرد )

هدف از آزمایش: مشاهده اسپرم جانوران مختلف

مواد و وسایل مورد نیاز:

1- اسپرم تازه گاو ( از اداره دامپزشکی محل یک یا دو ساعت قبل از آزمایش )

2- سرم فیزیولوژی

3- لام

4- میکروسکوپ

 

شرح آزمایش:

مقداری از مایع محتوی اسپرم را روی لام قرار داده، یکی دو قطره سرم فیزیولوژیک روی نمونه می ریزیم.

( کندانسور میکروسکوپ باید کاملا پایین باشد )

شکل و ابعاد اسپرم و چگونگی حرکت آن را مشاهده کنید.

- مشاهدات خود را در دفتر آزمایش بنویسید

- شکلی از اسپرم هایی که مشاهده کرده اید. رسم کنید.

+ نوشته شده در  پنجشنبه پانزدهم اسفند 1387ساعت 23:54  توسط لیلا محمودزاده (دبیر زیست شناسی)  |